Rijkdom

17 Toen hij zijn weg vervolgde, kwam er iemand naar hem toe die voor hem op zijn knieën viel en vroeg: “Goede meester, wat moet ik doen om deel te krijgen aan het eeuwige leven?” 18 Jezus antwoordde: “Waarom noemt u mij goed? Niemand is goed, behalve God. 19 U kent de geboden: pleeg geen moord, pleeg geen overspel, steel niet, leg geen vals getuigenis af, bedrieg niemand, toon eerbied voor uw vader en uw moeder.” 20 Toen zei de man: “Meester, sinds mijn jeugd heb ik me daaraan gehouden.” 21 Jezus keek hem liefdevol aan en zei tegen hem: “Eén ding ontbreekt u: ga naar huis, verkoop alles wat u hebt en geef het geld aan de armen, dan zult u een schat in de hemel bezitten; kom dan terug en volg mij.” 22 Maar de man werd somber toen hij dit hoorde en ging terneergeslagen weg; hij had namelijk veel bezittingen. Marcus 10:17-22

Dit is een van de weinige gedeelten in het Marcusevangelie dat ondubbelzinnig over economische activiteit gaat. Als antwoord somt Jezus in vers 19 van de tien geboden er zes op over het sociale leven. Opvallend is dat het gebod om niet te begeren wat een ander toebehoort (EXODUS 20:17)1 hier duidelijk gepresenteerd wordt als “bedrieg niemand”.  De rijke man zegt dat hij zich sinds zijn jeugd al aan deze geboden heeft gehouden. Jezus antwoordt dat hij toch iets mist: een schat in de hemel. Die schat kan hij verwerven als hij zijn aardse rijkdom opgeeft en de zwerver van Galilea volgt. Dit is een hobbel die de rijke man niet kan nemen. Kennelijk is hij te zeer gehecht aan de gemakken en zekerheden van zijn bezittingen.

Vers 22 benadrukt de dramatiek van de situatie: “De man werd somber en ging terneergeslagen weg”. Jezus’ boodschap brengt deze jonge man emotioneel in de war. Het lijkt erop dat de man open staat voor wat Jezus zegt, maar niet bij machte is er gevolg aan te geven. Zijn verknochtheid aan zijn kapitaal en zijn status is sterker dan zijn bereidheid het advies van Jezus op te volgen.

De toepassing van Jezus’ woorden op onze werksituatie vereist fijngevoeligheid en eerlijkheid over onze drijfveren en waarden. Welvaart is vaak een resultaat van werk – ons eigen werk of dat van anderen – maar het werk zelf kan ook een obstakel zijn om Jezus te volgen. Wanneer we in een bevoorrechte positie verkeren, zoals de rijke man in het Marcusevangelie, kan het beheer van onze loopbaan belangrijker voor ons worden dan anderen dienen of doen van wat goed is. Onze carrière kan gemakkelijk belangrijker worden dan ons gezins-, familie-, buurt- of geloofsleven. Werk weerhoudt ons er soms van open te staan voor een onverwachte roeping van God. Rijkdom en een hoge functie kunnen ons ook arrogant maken en onverschillig voor de mensen om ons heen. Deze risico’s zijn uiteraard niet voorbehouden aan rijke of vooraanstaande mensen.

Het verhaal over Jezus’ ontmoeting met de rijke man laat zien hoe moeilijk je jezelf kunt motiveren om de wereld te veranderen als je je zaakjes goed voor elkaar hebt. Voor de mensen met een bescheiden kapitaal en status: laten we nog even niet opgelucht verder lezen, maar onszelf afvragen of wij met onze relatieve rijkdom, zeker in vergelijking met de rest van de wereld, niet net zo zelfgenoegzaam zijn geworden als de rijke man.

Voordat we deze episode achter ons laten, moeten we nog stilstaan bij één cruciaal detail. “Jezus keek hem liefdevol aan” (vers 21). Jezus zet de rijke man niet voor schut, Hij zet hem niet onder druk, maar Hij kijkt hem liefdevol aan. Hij roept de man op zijn bezittingen los te laten voor zijn eigen bestwil. “Dan zult u een schat in de hemel bezitten; kom dan terug en volg mij.”

Wij zijn het zelf die eronder lijden als onze rijkdom of ons werk ons weghouden bij andere mensen, of bij onze relatie met God. De oplossing is niet: harder je best doen om goed te leven. De oplossing is: Gods liefde accepteren en dus Jezus volgen. Wie dat doet, leert dat God zorgt voor alles wat we echt nodig hebben in het leven. We hoeven dus niet veiligheidshalve vast te houden aan onze bezittingen, onze rijkdom en onze goede positie.

De tekst van deze blog is ontleend aan de website www.theologyofwork.org en is bewerkt door Caroline Oosterwijk, Krista Vreugdenhil en Siebe Hendriksen, studenten aan de Academie Theologie van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE). Door het plaatsen van deze en vergelijkbare blogs wil het associate lectoraat Christelijke Professie van de CHE nagaan of er in Nederland behoefte is aan dergelijke theologische bijdragen.

Deze blog is een vertaling en bewerking van: Wealth.

Voetnoten

  1. EXODUS 20:17 Zet uw zinnen niet op het huis van een ander, en evenmin op zijn vrouw, op zijn slaaf, zijn slavin, zijn rund of zijn ezel, of wat hem ook maar toebehoort.